Қой шаруашылықтарының өндірістік жағдайында одан бір емес, бірнеше өнім алуға болады. Жүнін, сүйек пен етін, сондай-ақ қой терісін және қаракөл терісін. Бұл туралы толықтырып осы материалдан қарай аласыз.

Мемлекеттік стандарт бойынша немесе қазақша

Ауылшаруашылық кәсіпорындарының ет өнімдерін ірі қара мал ретінде (тірі қой туралы айтылып отыр) етті өңдеп, өндірушілерге немесе жақын арадағы мал базарларына сатуға болады. Сонымен қатар, ағымдағы жылы туылған төлдің өсу процесі, негізінен, отандық стандарт есебіне байланысты келесідей үш топқа бөлініп, жіктеледі: "еметін немесе жылы жерде қаралатын төлдер" - 14 күндіктен екі айлық жасқа дейін; аналығынан ажыратылмаған "кішкентай төлдер" - екі айлық пен төрт айлық арасы; төрт айдан бастап тұрақты түйреуіштердің бірінші жұбының атылуына дейін (бір жасқа дейін).

Ет нарығын бөлшек саудамен сатқанда, өңдеу жұмысы ГОСТ 7596-55 бойынша немесе қазақы әдіс, яғни  - қаңқаның анатомиялық бөліктеріне сәйкес жүргізілуі мүмкін.

Осы мемлекеттік стандарт бойынша етті қайта өңдеу барысында оны алдымен екі бөлікке бөлінеді - алдыңғы және артқы бөлігін- соңғы қабырға сүйегімен өлшеп, содан кейін алдыңғы бөлігін екіге бөлшекке тағы бөледі: бөлік - мойын омыртқасының бірінші бөлігімен екінші жартысына дейінгі мойын омыртқасы, мойын бөлігі - екінші мен бесінші мойын омыртқаларын қоса алғанда, арқа бөлігі - алтыншы мойын омыртқасынан бірінші бел омытқасына дейін, ал астыңғы бөлігі - соңғы қабырғаның ортасы мен иық сүйектерінің жоғарғы жағы сызығы бойынша, төс етінің - дөңгелек ет бөліктерінің сызығы бойынша және арқа бөлігі мен соңғы қабырғаға дейін, жұлын - бұнда жілік сүйектерін қамтиды. Еттің артқы жағы үш бөлікке бөлінеді: төс еті, артқы бөлігі және сирақ.

Қазақша әдіспен жіліктеу нұсқасында, сойылған малдың етпен қосылған бөлігі тиісті сүйектің арнайы атымен аталады, мысалы: жамбас (жамбас сүйегі) - артқы аяқтың жоғарғы бөлігі; ортан жілік - артқы аяқтың ортаңғы бөлігі; асықты жілік (үлкен сүйек) бұлшықеттің табиғи бөлінуіне сәйкес артқы аяқтың орта бөлігінің майлысы тәркіленіп, артқы аяқтың төменгі бөлігіндегі асықты сүйек; белдеме немесе бел омытрқа (жамбас бөлігі), бірінші-алтыншы бел омыртқалары; сүбе (оныншы-өн үшінші қабырғалар), бүйрек бөлігінің алғашқы төрт қабырғасы; қара қабырға (алтыншы-тоғызыншы қабырғалар); төс, қалыңдығы төс еті; омыртқа (бірінші-он үшінші кеуде омыртқасы), қабырғадағы сүйексіз омыртқа; жауырын - алдыңғы аяқтың жоғарғы бөлігіндегі сүйегі; тоқпан жілік (иық сүйектері) - алдыңғы аяқтың ортаңғы сүйегі; кәрі жілік; бұғана (жауырын астындағы кеуде клеткасының бірінші-бесінші қабырғалары). Майлы қозылардың майлары бөлек бөлінеді.

Классқа бағынатындар

Шаруашылықтар жүн шығарды алғашқы өңдеу негізінде жүзеге асыруы тиіс - жүннің түріне қойылатын талаптарды ескере отырып, сатып алу стандарттарына сәйкес жіктеу.

Жіктеу процесі дегеніміз - оны ешқандай бөліктерге бөлмей-ақ стандартты талаптарға сәйкес жіктелген жүнге баға беру болып табылады. Осындай жүнге арналған барлық стандарттарда жүннің түсінің біркелкілігі, жүннің сапасы, жүннің түйіршігі немесе бағалануы сияқты осыған байланысты бірыңғай талаптар қабылданады.

Рун жүнін бағалаудың келесі кезеңі - оларды жануарлардың әр түріне қойылатын талаптарға негізделген сыныптар мен субкласстарға бөлу болып табылады. Дәлірек айтқанда: жұқа - талшықтардың ұзындығы мен қалыңдығына байланысты; жартылай жіңішке - түріне қарағанда (крестелген, цигай, кроссбред, кроссбред тәрізді), содан кейін талшықтардың ұзындығы мен қалыңдығына байланысты. Қатқыл және жартылай қатқыл жүн түрі тек жүннің морфологиялық құрамына ғана сәйкес әртүрлі сыныптарға бөліп, жіктеледі.

Бағалы қаракөл

Қой шаруашылығында алынатын негізгі өнім - бұл 1-2 күндік немесе кей жағдайда кем дегенде үш күндік қозылардан өндіретін қаракөл терісі болып табылады.Олар өнімді толығымен қалыптастыру мақсатында тиісті жүн бұйраларының сапасын бағалайды.

Олардың терісін алғаннан кейін, консервілеуді бастамас бұрын, алдымен теріні жақсылап майсыздандырып алған жөн, өйткені олар процесс кезінде ет, майдың кесілуіне жол бермей, неше түрлі ластықтан, содай-ақ қаннан тазартады.

Оларды сақтау, яғни конвервілеу, негізгі жағдайда тұздау әдісімен жүзеге асрылады, ал өлі туған немесе аналық жатырынан түсік жасалған қозыларды тұздау процесінде олар концентрацияланған тұзды қайнатпа ерітіндісінде 24-36 сағат бойы салынып, содан кейін ғана қалыпты деңгейде тұздалады. Мұндай терілерде бактериялық процестерді жеделдету үшін көбінесе 1 литр су үшін 1 грамм есепті жылдамдықпен антисептикалық ерітінділер қосылады.

0 пікір

    Пікір қалдыру үшін, тіркелу қажет

    Ұсынатынымыз